Sint-Gertrudiskerk

  • Vroeggotisch
  • Ca. 1300, sterk verbouwd 1865
  • Protestants
  • Preekstoel, orgel

De houten geveltoren met achtzijdige lantaarn is sinds 1902 karakteristiek voor Peins. Hij verving de oude toren die op instorten stond, maar huist nog altijd een klok uit 1654, gemaakt door Jurjen Balthasar. De kerk zelf dateert mogelijk al uit de 12de eeuw en is omstreeks 1300 verbouwd. Zeker is dat de kerk in 1865 ingrijpend is verbouwd. De gevels van gemêleerde kloostermoppen kregen toen grote rondboogvensters.

Tijdens diezelfde verbouwing zijn vermoedelijk ook de preekstoel, het doophek en de banken van de kerkbestuurders aangepakt. Ook het orgel is het bekijken waard. Dit Van Dam-orgel komt uit 1867.

+ Meer informatie

Extra informatie: 

Er is met de 13de-eeuwse Gertrudiskerk nogal merkwaardig omgesprongen en toch heeft zij nog een middeleeuws karakter. Mogelijk dateert zij al uit de 12de eeuw en is zij omstreeks 1300 verbouwd. De kerk is opgetrokken in een levendige mengeling van gele en rode kloostermoppen. De noordmuur laat aan de westzijde een dichtgemetselde ingang zien van een afgeplatte korfboog met afwisselende rode en gele koppen die weer omvat is door een spitsboog. Schuin daarboven staat ter verlichting van de orgelgalerij een radvenster. In de zuidelijke muur heeft tegenover de vroegere noordingang een tweede ingang gestaan. Ook deze is gedrukt korfbogig, maar hier zit een rondboog boven. Ten westen van dit spoor staat een nog veel jongere ingangsrest. Het is een diepe segmentvormige nis met een tweelichtsvenster voor de voorkerk. Aan het bruinrode baksteenmateriaal te oordelen is deze ingreep van 1865. Toen is de kerk namelijk ingrijpend verbouwd en zijn in beide muren grote rondboogvensters gebroken met úitstekende dagkanten en ijzeren roeden.

In 1902 is de toren grotendeels gesloopt en de westgevel deels vernieuwd. Het restant toren risaleert uit de voorgevel en kreeg een ingang en een paar vensters waarvan de klimmende rondboogvensters in de top goed passen. Achter de geveltop is de houten geveltoren geplaatst met een gewelfd dak en een kleine, achtzijdige lantaarn met een spits. Deze toren is sinds een eeuw karakteristiek voor Peins geworden. In de zuidelijke gevelvleugel naast de toren is nog een spoor te zien van een klein spitsbogig venster. De driezijdige koorsluiting is geheel gesloten en aan die zijde is te zien dat het om een opmerkelijk brede kerk gaat.

Deze brede kerkzaal wordt gedekt door een houten tongewelf. In de koorsluiting is, vermoedelijk in 1865, het liturgisch centrum in één programma aangepakt met doophek, preekstoel met  klankbord en de banken van de kerkbestuurders. Het orgel op de westgalerij is in 1867 gebouwd door L. van Dam & Zn.

De kerk is eigendom van de Stichting Alde Fryske Tsjerken.

- Minder informatie
Informatie
Openingstijden
Faciliteiten
100 zitplaatsen